لینک پیوند: https://xeno-canto.org/species/Turdus-iliacus
صدا:
نام فارسی: توکای پهلوقرمز
نام انگلیسی: Eurasian Blackbird
نام علمی: Turdus merula
مشخصات کلی ظاهری
طول بدن: ۲۳ تا ۲۹ سانتی‌متر
گستردگی بال‌ها: ۳۴ تا ۳۸ سانتی‌متر
توکای قهوه‌ای پرنده‌ای متوسط‌جثه با بدنی کشیده، سر گرد، دم نسبتاً بلند، چشم‌های تیره و منقار باریک است. این پرنده از اعضای خانواده توکاها محسوب می‌شود و یکی از گونه‌های رایج در مناطق جنگلی، باغ‌ها و فضاهای سبز است.
پرنده نر دارای پرهای کاملاً تیره تا سیاه‌رنگ است و منقار زرد یا نارنجی روشن و حلقه زردرنگ اطراف چشم دارد. ماده‌ها و پرندگان نابالغ رنگی متفاوت دارند؛ بدن آن‌ها معمولاً قهوه‌ای تیره با لکه‌ها و رگه‌های روشن‌تر روی سینه و بخش زیرین بدن دیده می‌شود.
رنگ بدن ماده‌ها باعث شده است که این گونه در بسیاری از مناطق با نام توکای قهوه‌ای شناخته شود. نر و ماده از نظر اندازه تقریباً مشابه هستند، اما تفاوت رنگی آن‌ها کاملاً مشخص است.
کلید اصلی شناسایی
بدن تیره‌رنگ نرها همراه با منقار زرد و حلقه زرد اطراف چشم، یا رنگ قهوه‌ای ماده‌ها با لکه‌های روشن روی سینه، مهم‌ترین ویژگی‌های شناسایی توکای قهوه‌ای هستند.
دم نسبتاً بلند، حرکت جهشی روی زمین و آواز بسیار متنوع و آهنگین نیز از نشانه‌های مهم این پرنده محسوب می‌شوند.
تفاوت نر و ماده
توکای قهوه‌ای دارای تفاوت ظاهری مشخص بین دو جنس است.
نرها:
- بدن تقریباً کاملاً سیاه یا قهوه‌ای بسیار تیره دارند.
- منقار زرد یا نارنجی روشن است.
- حلقه زردرنگ اطراف چشم به‌خوبی دیده می‌شود.
ماده‌ها:
- بدن قهوه‌ای تیره تا قهوه‌ای زیتونی دارند.
- زیرتنه روشن‌تر بوده و لکه‌های کم‌رنگ روی سینه دیده می‌شود.
- منقار معمولاً تیره‌تر از نرها است.
جوجه‌ها / تخم
فصل جوجه‌آوری معمولاً از اوایل بهار آغاز می‌شود و ممکن است چند بار در سال تکرار شود. توکای قهوه‌ای معمولاً ۳ تا ۵ تخم می‌گذارد.
تخم‌ها به رنگ سبزآبی یا آبی کم‌رنگ هستند و لکه‌های قهوه‌ای یا قرمز روی آن‌ها دیده می‌شود.
لانه معمولاً در میان بوته‌ها، شاخه‌های متراکم، شکاف درختان یا دیواره‌های طبیعی ساخته می‌شود. لانه از علف، برگ خشک، خزه و گل ساخته شده و ساختاری کاسه‌ای شکل دارد.
دوره خوابیدن روی تخم‌ها حدود ۱۲ تا ۱۴ روز طول می‌کشد. جوجه‌ها پس از تولد بدون پر بوده و برای تغذیه کاملاً به والدین وابسته هستند. پس از حدود دو هفته توانایی ترک لانه را پیدا می‌کنند.
نحوه پرواز
توکای قهوه‌ای پروازی سریع و مستقیم دارد و هنگام حرکت بین درختان معمولاً با بال‌زدن‌های منظم جابه‌جا می‌شود.
این پرنده بیشتر روی زمین و میان برگ‌های ریخته‌شده کف جنگل دیده می‌شود و با کنار زدن برگ‌ها به دنبال غذا می‌گردد.
در خارج از فصل جوجه‌آوری ممکن است به صورت تنها یا در گروه‌های کوچک دیده شود.
تغذیه
توکای قهوه‌ای پرنده‌ای همه‌چیزخوار است و رژیم غذایی آن با توجه به فصل تغییر می‌کند.
رژیم غذایی آن شامل:
- کرم‌های خاکی
- حشرات
- لارو حشرات
- عنکبوت‌ها
- حلزون‌ها
- بی‌مهرگان کوچک
است.
همچنین از مواد گیاهی مانند:
- توت‌های جنگلی
- میوه‌های کوچک
- دانه‌ها
نیز تغذیه می‌کند.
در فصل پاییز و زمستان، زمانی که دسترسی به حشرات کمتر می‌شود، استفاده از میوه‌ها و دانه‌های گیاهی افزایش پیدا می‌کند.
پراکنش
توکای قهوه‌ای در زیستگاه‌های متنوعی مانند جنگل‌های برگ‌ریز، باغ‌ها، پارک‌ها، مناطق بوته‌زار و درختزارهای باز دیده می‌شود.
در ایران، این پرنده در جنگل‌های هیرکانی شمال کشور، به‌ویژه مناطق جنگلی استان گلستان، مازندران و گیلان حضور دارد.
جنگل‌های النگدره با داشتن درختان متنوع، پوشش گیاهی متراکم و منابع غذایی فراوان، محیط مناسبی برای حضور توکای قهوه‌ای فراهم می‌کنند. این پرنده با تغذیه از حشرات و پراکنده‌سازی بذر گیاهان، نقش مهمی در حفظ تعادل اکوسیستم جنگلی دارد.