لینک پیوند: https://xeno-canto.org/species/Erithacus-rubecula
صدا:
نام فارسی: سینه‌سرخ
نام انگلیسی: European Robin
نام علمی: Erithacus rubecula
مشخصات کلی ظاهری
طول بدن: ۱۲٫۵ تا ۱۴ سانتی‌متر
گستردگی بال‌ها: ۲۰ تا ۲۲ سانتی‌متر
سینه‌سرخ پرنده‌ای کوچک‌جثه با بدنی گرد، سر نسبتاً بزرگ، چشم‌های درشت و منقار باریک و ظریف است. این پرنده به دلیل لکه نارنجی‌رنگ روی صورت و سینه، یکی از شناخته‌شده‌ترین پرندگان جنگلی در مناطق معتدل محسوب می‌شود.
پرنده بالغ دارای صورت، گلو و قسمت بالایی سینه به رنگ نارنجی مایل به قرمز است که تا اطراف چشم‌ها ادامه پیدا می‌کند. قسمت پشت بدن به رنگ قهوه‌ای زیتونی بوده و زیرتنه سفید مایل به خاکستری است.
نر و ماده از نظر ظاهری بسیار شبیه یکدیگر هستند. پرندگان نابالغ معمولاً فاقد لکه نارنجی مشخص بوده و بدن آن‌ها قهوه‌ای با لکه‌های روشن دیده می‌شود.
کلید اصلی شناسایی
لکه نارنجی روشن در قسمت صورت، گلو و سینه، چشم‌های بزرگ تیره، بدن گرد و رنگ قهوه‌ای زیتونی پشت بدن، مهم‌ترین ویژگی‌های شناسایی سینه‌سرخ هستند.
تفاوت نر و ماده
نر و ماده از نظر اندازه و رنگ‌آمیزی تقریباً مشابه هستند و تفاوت ظاهری مشخصی ندارند.
نرها:
- معمولاً رنگ نارنجی سینه کمی روشن‌تر و واضح‌تر است.
- در فصل جفت‌گیری رفتار قلمروطلبانه بیشتری نشان می‌دهند.
ماده‌ها:
- رنگ سینه ممکن است کمی کدرتر باشد.
- مانند نرها دارای لکه نارنجی مشخص در قسمت جلو بدن هستند.
جوجه‌ها / تخم
فصل جوجه‌آوری معمولاً از اوایل بهار آغاز می‌شود. سینه‌سرخ معمولاً ۴ تا ۶ تخم می‌گذارد.
تخم‌ها کوچک، بیضی‌شکل و به رنگ سفید یا کرم هستند و لکه‌های قرمز، قهوه‌ای یا نارنجی روی آن‌ها دیده می‌شود.
لانه معمولاً در شکاف درختان، میان ریشه‌ها، زیر بوته‌ها یا حفره‌های نزدیک سطح زمین ساخته می‌شود. لانه از برگ‌های خشک، علف، خزه و مواد نرم ساخته شده و محیطی مناسب برای رشد جوجه‌ها فراهم می‌کند.
دوره خوابیدن روی تخم‌ها حدود ۱۲ تا ۱۵ روز طول می‌کشد. جوجه‌ها پس از تولد بدون پر بوده و کاملاً به والدین وابسته هستند. پس از حدود دو هفته توانایی ترک لانه را پیدا می‌کنند.
نحوه پرواز
سینه‌سرخ پروازی کوتاه، سریع و موجی شکل دارد و معمولاً بین شاخه‌های نزدیک به سطح زمین حرکت می‌کند.
این پرنده بیشتر به صورت انفرادی دیده می‌شود و برخلاف بسیاری از پرندگان کوچک، رفتار قلمروطلبانه شدیدی دارد. در فصل جفت‌گیری، نرها با آوازخوانی از محدوده خود دفاع می‌کنند.
تغذیه
سینه‌سرخ پرنده‌ای همه‌چیزخوار است و بیشتر از جانوران کوچک و مواد گیاهی تغذیه می‌کند.
رژیم غذایی آن شامل:
- حشرات
- لارو حشرات
- کرم‌ها
- عنکبوت‌ها
- حلزون‌های کوچک
- دانه‌های گیاهی
- میوه‌های کوچک جنگلی
است.
در فصل پاییز و زمستان که تعداد حشرات کاهش پیدا می‌کند، بیشتر از میوه‌ها، دانه‌ها و مواد گیاهی استفاده می‌کند.
پراکنش
سینه‌سرخ در زیستگاه‌هایی مانند جنگل‌های برگ‌ریز، مناطق پوشیده از بوته، باغ‌ها، پارک‌ها و حاشیه جنگل‌ها دیده می‌شود.
در ایران، این پرنده در فصل‌های سرد سال بیشتر در مناطق شمالی کشور، به‌ویژه جنگل‌های هیرکانی استان‌های گلستان، مازندران و گیلان مشاهده می‌شود.
جنگل‌های النگدره با پوشش گیاهی متنوع، درختان قدیمی و وجود لایه‌های مختلف گیاهی، محیط مناسبی برای حضور و تغذیه این پرنده کوچک و زیبا فراهم می‌کنند.